In de vroege morgen van de 10de mei 1940 werd met name het westelijke deel van ons land, waar ondermeer talrijke vliegvelden waren aangelegd, opgeschrikt door het oorverdovende lawaai van tientallen zware motoren van Duitse vliegtuigen, die zich in westelijke richtingen bewogen.

Van een oorlogstoestand was op dat moment nog niets bekend, daarom werd aanvankelijk aan een aanval op Engeland gedacht.

Toen echter de vijandelijke vliegtuigen aan de kust keerden om kort hierna parachutisten uit te werpen, bleek duidelijk dat deze aanval van buurland Duitsland, Nederland in de oorlog betrok.

De Hollandse luchtafweerbatterijen lieten van zich horen en vele Duitse transportvliegtuigen moesten hun brutaliteit met een of meer treffers bekopen en stortten neer in duin- en polderland als wel in de straten van de omringende steden.

Vele tuinders rondom Den Haag en in het Westland, waren ondanks de opgelopen schade aan hun kassen de situatie spoedig de baas. Overal waren vijandelijke parachutisten waar te nemen, iets dat meermalen tot fantasierijke verhalen leidde.

De eerste gevangenen, inderdaad Duitse militairen, werden in enkele voor dit doel bijeen gehaalde bussen van ondermeer de VIOS uit Wateringen en HTM uit Den Haag naar de Scheveningse gevangenis overgebracht.

In andere delen van ons land zag de toestand er even grimmig uit. Bijvoorbeeld in Friesland en de omgeving van Rotterdam was men volop bezig de bezetter tegen te werken.

De Hollanders zorgen er voor dat geen enkel transportmiddel nog door de invallers gebruikt kon worden. Talrijke bussen, vrachtauto’s en auto’s liet men eenvoudig van de dijken rollen zodat deze in het water terechtkwamen, waardoor deze voertuigen voor onbepaalde tijd onbruikbaar bleven.

Doch, toen de oorlog vaste vormen ging aannemen werden tal van deze voertuigen geborgen, hersteld en weer in dienst genomen, ditmaal echter bij de vijand!

Het hart van het westen van Rotterdam was door een Duits bombardement veranderd in een gloeiende puinhoop waarbij vele levens werden beëindigd.

Maar feiten blijven feiten, daar is niets meer aan te veranderen. Heel kort weet oud HTM-er chauffeur J.Wierenga zich nog wel wat te herinneren; als we het over Rotterdam hebben dan slaat bij hem de emotie weer toe....

In een interview met oud-collega de heer C. Van der Veen zegt de heer Wierenga het volgende: "Op een gegeven moment moesten we met bussen klaar staan om een en ander te doen. Het bericht over het bombardement van Rotterdam was juist bekend geworden. Met een HTM bus moest in een aantal dakloos geworden Rotterdammers ophalen en ergens in Den Haag afleveren.. Overal zag je dikke rookpluimen opstijgen van de plaatsen waar enorme branden moesten zijn. Onderweg zag ik resten van grote Duitse vliegtuigen. Eenmaal in de havenstad aangekomen sloeg de angst me om het lijf. Het lag er bezaaid met glas en brokstukken van kapot gegooide huizen.

Je hoorde de sirenes van de ziekenauto’s te keer gaan terwijl de brandweer volop bezig was tegen het inferno. Tussen deze chaos door reed ik mijn bus naar de plaats waar ik de ontredderde mensen moest ophalen. De tranen stonden me in de ogen. Voor het eerst werd ik me bewust dat het oorlog was....

Over brandslangen reed ik heen en pikte ik de mensen op en keerde snel terug naar Den Haag".

Bij herinneringen aan deze afschuwelijke gedachten wordt het bij de heer Wierenga stil, anno 1989 blijkt de zaak hem nog vlijmscherp voor de geest te staan.....

In het verloop van dit verhaal zullen we nog terugkomen op de waardevolle herinneringen van oud-collega Wierenga.

Nederland onder de voet gelopen

Een vijfdaagse strijd met buurland Duitsland was uitgebroken en later mede uitgroeiende naar vijf jaar van onderdrukking, die de geschiedenis inging als de Tweede Wereldoorlog.

Vele ouderen onder ons weten zich die tijd haarscherp voor de geest te halen als de dag van gisteren. Daarmee brak tevens een triest aantal jaren aan voor ondermeer HTM en met name voor de autobusdienst. Het werd tevens een periode waarin een aantal personeelsleden van de Haagse vervoersmaatschappij ten behoeve van ons Vaderland vaak onder erbarmelijke omstandigheden het leven lieten.

Enkele van hen werden gefusilleerd, een groter aantal ontviel ons door oorlogsgeweld, een drietal collega’s stierf in een gevreesd concentratiekamp en nog eens 10 HTM-ers werden als vermist opgegeven. Nimmer is daar iets van vernomen. Een uiterst trieste balans van vijf jaar onderdrukking....

De Autobusdienst lag in zijn totaliteit stil. Bussen en chauffeurs stonden ter beschikking van de "overheid".