|
6. Wij staan even stil
Het jaar voor het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog
betekende voor de Autobusdienst van de Haagsche Tramweg Maatschappij een
uitbreiding van het bestaande wagenpark.
In 1937 werd het wagenpark aangevuld met 15
Kromhoutdieselbussen die de serie 1 t/m 15 gingen vormen. Dat was ongetwijfeld
verheugend, vooral nu men uit de economische depressie kwam en een stijging in
de ontvangsten constateerde.
 |
| Terwijl de chauffeurs nerveus over het
achterterrein van de Viaductweg lopen
valt een bom op de kraamkliniek 'Bethlehem". |
Van 1938 kan worden vermeld, dat wederom twintig nieuwe
Kromhoutdieselbussen in bedrijf werden gesteld die het vervolg op bovengenoemde
serie vormde namelijk de serie 16 t/m 35.
1939, het jaar voor het uitbreken van de gevreesde
oorlog, werd een jaar vol activiteiten. Op de 23-ste juni van dat jaar werd op
een eenvoudige manier herdacht, dat het Haagse Trambedrijf, het oudste tramwezen
hier te lande, 75 jaar geleden zijn eerste tramlijn opende.
De 30 nieuwe Kromhoutdieselbussen in de serie 112 t/m
141, 4 cilinder wagens met 36 zit- en ongeveer 20 staanplaatsen, welke werden
aangeschaft, waren in afwijking van de tot nu toe gebruikelijke types, voorzien
van 2 deuren, namelijk ook een voor het uitstappen. Verder had deze serie wagens
een ander nieuw snufje in de vorm van een lijn- en richtingfilmbak aan de
voorzijde van de bus.
 |
Met verbeten lippen luistert men naar de
oorlogsverklaring. Nederland is in
oorlog.... Wat zal dat ons gaan brengen? |
 |
Terwijl men naar het tragische nieuws
luistert rijden de vijandelijke
legertrucks de stad binnen nagekeken van de meestal verbaasde
voorbijgangers. Oorlog....het moet onwezenlijk zijn geweest...maar de tijd
zal leren! |
Het autobuspark was hiermede gebracht op een totaal
aantal van 169 bussen, waarvan 91 dieselwagens plus 18 afgekeurde bussen die in
reserve werden gehouden.
 |
De autobusgarage, waar het altijd een
drukte van jewelste was, ligt er
verlaten bij, de mensen hebben iets anders aan hun hoofd, het is oorlog. |
 |
Verscholen achter een bus, men was
kennelijk angstig, luisteren de
chauffeurs aandachtig naar de nieuwsuitzendingen op de radio. |
In verband met de oorlogsomstandigheden werden diverse
maatregelen ter bescherming tegen luchtaanvallen getroffen ondermeer de bouw van
schuilkelders en scherfvrije terreinen als wel in diverse locaties in de stad.
Buslijnen ondergingen in 1939 tal van wijzigingen.
Doordat op 29 augustus van dat zelfde jaar de mobilisatie van kracht werd, is
een wig geslagen in de HTM autobusdienst. Een flink aantal chauffeurs moesten
hun vertrouwde HTM-uniform inruilen voor het grijs van de Landmacht of het
donkerblauw van de Marine.
 |
| De '100' is een Kromhout/Beynes uit de
serie 100 t/m 111 uit het jaar 1936.
Deze dieselbus heeft 40 zit- en 20 staanplaatsen. Na de oorlog is het
enige
overgebleven exemplaar, de '105' teruggekeerd en na grondig herstel
gewijzigd in 23 zit- en 32 staanplaatsen. |
Hierdoor ontstond een tekort aan chauffeurs waardoor
gesneden moest worden in de frequentie op verschillende buslijnen.
Op 13 April 1939 had men lijn 13
Brouwersgracht-Veluweplein ingesteld. Dit was een tijdelijke buslijn ter
vervanging van de tramlijn 13 wegens asfalterings-werkzaamheden in de
Hobbemastraat.
Op 15 juni nam de tram deze tijdelijke buslijn weer
over.
Door de mobilisatieomstandigheden moesten op 29 augustus
door de leiding van de autobusdienst drie lijnen worden gestaakt.
Lijn S (2) Bronovolaan-Gevers Deynootstraat; dienst
Ypenburg" en lijn W Viadukt-Wassenaar-haven, werden buiten dienst gesteld,
tot groot ongenoegen van de dagelijkse gebruikers.
 |
| De '18' is een wagen uit de serie 1 t/m 35
Kromhout/Verheul. Deze dieselbus
heeft 40 zit- en 20 staanplaatsen. Deze serie is in 1937 aan HTM geleverd. |
 |
3 December 1939, de '112' in de
Vreeswijkstraat. De '112' is een bus uit de
serie 112 t/m 141 Kromhout/Beynes. Deze dieselbus heeft 36 zit- en 20
staanplaatsen. Na de oorlog gewijzigd in 23 zit- en 32 staanplaatsen. |
 |
Bus '95' op het Wagenplein. In 1939 als
wervingsbus van de
Luchtbeschermingsdienst. De '95' is een bus uit de serie 86 t/m 95
Minerva/Allen. Deze dieselbus werd gebouwd in 1933 en heeft 40 zit- en 18
staanplaatsen. |
Een lichtpunt vormde evenwel de op 1 November 1939 in
dienst gestelde nieuwe lijn dienst "Sint Barbara", Hollandse Spoor-begraafplaats
Sint Barbara, gereden op 1, 2 en 12 November en iedere 3e woensdag van de maand.
Lijn W werd op 15 November van dat jaar heropend en op
1 December werd lijn N (3), Vreeswijkstraat-Hollandse Spoor ingesteld. Dit ten
gerieve van de bewoners uit de nieuwe woonwijk rond genoemde straat.
Aldus op het eind van 1939 in exploitatie de buslijnen:
K, L, M, N, P, R, T em W.
Het jaar 1940 maakte zn opwachting.....
 |
| OPENBARE SCHUILPLAATS. Deze was gebouwd
aan de Stationsweg ter hoogte van het voormalige Terminus Hotel waar nu het
Belastingsgebouwd staat. Op de achtergrond een bus van lijn 'T'. |
 |
| Een fraaie opname van de houtgasgenerator
dolly, een proefmodel bij HTM. De
fabrikant was Imbert en de dolly werd geplaatst achter bus nr.8. |
|
