 |
Van buschauffeur tot houthakker. Deze
groep HTM-chauffeurs is bezig hun
eigen portie hout bijeen te hakken. Tijdens een dienst waren toch enkele
manden hout nodig voor de aanmaak van brandstof voor de bussen |
Als laatste betreffende dit eerste oorlogsjaar, het
militaire vervoer.
Gedurende de oorlogsdagen werden door de directeur van
de Etappen- en Verkeersdienst verscheidene bussen voor militair vervoer
gevorderd.
Op 16 juni 1940 werden 30 bussen met chauffeurs in huur
gevorderd door de Verkehrdirektion in Brussel, die op 3 na teruggekeerd zijn.
In de zomer en de herfst van dat jaar werden voor de
Duitse militaire- burgeroverheden verscheidene ritten uitgevoerd in het
binnenland en naar Duitsland.
 |
| Vrachtwagenvervoerders verzonnen alles om
hun wagens rijdende te houden,
zoals deze omgebouwde Ford, die door een span paarden wordt
voortgetrokken. |
Ingaande 24 September 1940 werden personeelsritten na
afloop van de dienst gereden van het Stationsplein naar de remises
Lijsterbesstraat en Hartstenhoekplein. Aanvankelijk werd de ochtend-personeelsrit
alleen op werkdagen uitgevoerd, met ingang van 10 november echter ook op zondag.
Als laatste over dit jaar een overzicht betreffende het
autobusmaterieel. De bijzondere omstandigheden, waarin een groot deel van het
wagenpark - van begin mei 1940 af, dus gedurende 8 maanden van het boekjaar -
heeft verkeerd, geeft aanleiding tot de volgende opmerkingen en voorstellen; een
groot aantal wagens moest ter beschikking gesteld worden voor transporten van
allerlei aard en heeft daardoor belangrijk meer geleden dan bij
lijndienstuitvoering zijn geweest.
Bovendien is een groot gedeelte van HTM autobusmaterieel
tijdelijk buiten gebruik gesteld geweest en moesten deze wagens door de in
beslagneming van de helft van de autobusgarage aan de Viaduct- en Fruitweg, in
de buitenlucht en dus aan weer en wind worden blootgesteld. Het behoeft geen
betoog, dat deze wagens daar enorm van te lijden hadden en dat zo wel de
economische als de technische veroudering veel sneller dan normaal plaatsvond.
Zo verliep dit eerste oorlogsjaar, 1941 maakte z’n
opwachting....
 |
| De foto geeft een beeld weer van de
Hofweg, kort na de Duitse inval, en werd
genomen in juli 1940. We zien in het midden bus '112' bij de halte en...
geheel rechts een aantal Duitse legerauto's. Een van de drie wagens is een
Ford en ook een Mercedes-bus is te zien. |
 |
| Deze foto mag beslist uniek worden
genoemd. We zien een HTM-bus, nummer
'132' in de meidagen van 1940, nadat de wagen ten behoeve van het Rode
Kruis
ritten door het hele land maakte. De foto toont een door oorlogsgeweld
vernielde brug ergens in Gelderland en we hebben ons laten vertellen
Doesburg. |
 |
| Een aantal vrij bijzondere foto's. We zien
een aantal bijeen gebrachte
bussen in de van Zuylichemstraat nabij het Hollandse Spoor. Deze bussen
van
diverse vervoersondernemingen moesten de gedemobiliseerde militairen, die gerekwireerd waren, naar elders vervoeren. Bijna alle bussen werden voor
dit
doel opgeroepen. Ook werden de wagens gebruikt om de gewonden soldaten te
vervoeren. Op dat moment kon niemand raden dat het daarna met het vervoer
snel bergafwaarts zou gaan. |
 |
| Het Wehrmachtkommandantur, een Duits
hoofdkwartier heeft uiteindelijk
tijdens de bevrijding plaats moeten maken voor een geallieerde commandant.
Deze bevrijder vond het kennelijk vanzelfsprekend om het Duitse kantoor te
gebruiken.
Vanuit het Wehrmachtkommandantur werd in die donkere jaren de handel en
wandel - betreffende de bussen - geregeld. Opvallend daarbij is, dat veel
bussen gekocht of gevorderd werden. Maar als het op betalen aankwam was in
de meeste gevallen de bezetter niet thuis. De gemaakte kosten kwamen dan
bij
de vervoer terecht. Hierover meer in het verloop van dit verhaal. |
 |
| Deze foto werd tijdens de winter gemaakt
en toont het Binnenhof. Het
Nederlandse parlement heeft de plaat in moeten wisselen en de Duitse
bezetter ging vanuit dit punt over ons land heersen. De gevolgen waren
verschrikkelijk. |
|
