18. Met de rug tegen de muur

Dit was nog wel het geval met 31 bussen, die verhuurd 21 t/m 25 naar Hamburg vertrokken, waar zij als huurbussen in de lijndienst kwamen bij de Hamburger Hochbahn.

Vervolgens waren de voor de Sonderfahrbereitschaft des Reichskommissars beschikbare bussen, de 16 - 20, 72, 73 en 75 in huur overgedragen aan het N.S.K.K. Dit tiental stond opgesteld bij de politiekazerne aan de Wassenaarseweg.

Het zijn waarschijnlijk deze bussen geweest waarmee op 26 mei en 20 juni 1943, 300 politieagenten naar Amsterdam werden vervoerd om razzia’s te houden, als gevolg waarvan duizenden Joden naar het kamp Westerbork verdwenen.

Herr Reichskommissar behield zelf de vier ‘alarm’-bussen 78 - 80 en de 83, die in de garage aan de Viaductweg gereed stonden om - in geval van nood - uit te rijden. Dan had de Wehrmacht nog in huur zes bussen in Breda (51 - 55 en de 57) en vijf in Ede (56, 58, 59, 71 en de 85). Tenslotte had de N.S.D.A.P. bus ‘81' gehuurd als luidsprekerwagen voor de partijpropaganda, overigens al niet zo’n succesvolle zaak meer...!

In geval van alarm diende Herr Oberpostrat nog steeds over 13 van de bussen 1 tm 4, 8 en 112 t/m 141 te beschikken.

De Ortskommandantur verlangde er in dat geval ze nodig bleken te zijn nog eens vijf bussen ter beschikking kwamen. Door bandengebrek was een aantal van deze bussen al niet meer beschikbaar.

 

Helaas niet de beste foto maar wel een unieke. Het is waarschijnlijk bus
'113' of de '115' in 1943 aan het beginpunt aan de Grote Markt.

Overzicht

In November stonden de wagens 4, 8, 112, 114, 119, 123, 126, 128, 134 en de 138 reeds op blokken in de garage gestald wegens het feit dat er geen banden meer voorradig waren.

De situatie rond de lijnen is als volgt:

Lijn ‘K’: tijdelijk opgeheven.

Lijn ‘L’: tijdelijk opgeheven.

Lijn ‘M’: tijdelijk opgeheven.

Lijn ‘P’: ingaande 10 augustus 1943 is deze lijn tijdelijk stopgezet wegens gebrek aan banden.

Lijn ‘R’ tijdelijk opgeheven.

Lijn ‘S’: tijdelijk opgeheven.

Lijn ‘T’: de dienstregeling is van 27 augustus 1943 af uitgebreid met een rit van Spoorwijk naar de Kalvermarkt en terug, zodat van die datum af gereden wordt op werkdagen.

197 enkele ritten van de van Alkemadelaan - Spoorwijk, 1 enkele rit van Alkemadelaan - Hollandse Spoor, 31 enkele ritten Spoorwijk - Kalvermarkt en 25 enkele ritten Spoorwijk - Hollandse Spoor.

Lijn ‘1/2': tijdelijk opgeheven.

YPENBURG: tijdelijk opgeheven.

St.BARBARA: tijdelijk opgeheven.

Postritten: Ingaande 24 februari 1943 werd het aantal postritten van 3 op 2 teruggebracht, zodat nog slechts van het postkantoor Fahrenheitstraat naar de Apeldoornselaan en Hobbemaplein en van het postkantoor Zwethstraat naar Laakwijk en Spoorwijk wordt gereden.

Aldus een officiële opgave van HTM uit 1943.

Bus '131' met houtgasgenerator tijdens de laatste dienst op lijn R in de
Nassaustraat op 17 april 1943.

De zaak zag er voor de Autobusdienst niet bepaald rooskleurig uit...!

De gevolgen van de oorlog lieten zich duidelijk voelen. Een aantal chauffeurs waren in Duitsland te werk gesteld. Er waren collega’s die in Hamburg waren gestationeerd en zagen daar onze eigen HTM-bussen rijden.

Wat is dat een rare gewaarwording; ver van huis en toch zo dichtbij.....

Veel is er niet bekend van onze HTM bussen in dienst bij de Hamburger Hochbahn. Wel hebben wij een foto kunnen bemachtigen van een bus van de Hamburger Hochbahn genomen in 1943. Men reed daar met veel verouderd materieel en een fors aantal bussen was door het oorlogsgeweld ten prooi gevallen. De bezetter zocht overal naar vervangend materieel om het Hamburgse wagenpark enigszins op peil te houden.

 

(c) OV in Boskoop - Alle rechten voorbehouden-Overname in gedrukte of digitale vorm zonder toestemming niet toegestaan