Rijles op bussen
Regelmatig werd ook rijles aan leden van de Duitse S.S.
gegeven, soms ging een S.S.-instructeur mee.
Op bepaalde tijden werden weer ritten voor het Duitse
Theater gereden, de chauffeur kon dan de volgende dag ƒ 2,- fooi in ontvangst
nemen. Bovendien vond geregeld vervoer van militairen plaats....
...En toen kwam op 5 September 1944, tijdens de paniek
van ‘Dolle Dinsdag’ toch nog geheel onverwachts, het einde.
 |
| Aan het eind van 1944 en begin 1945 gingen
veel bussen naar Duitsland. Deze
heimelijk gemaakte foto betreft terugtrekkende Duitsers die een
'ingepikte'autobus van de GEVU, die min of meer op eenvoudige wijze werd
gecamoufleerd,
richting HEIMAT trokken. |
's-Middags tussen half drie en half vier werden drie
bussen van lijn ‘T’, de wagens 4, 113 en 121 tijdens de uitvoering van hun
dienst aangehouden en met chauffeur (!) en al gevorderd. De passagiers moesten
uitstappen en maar zien hoe ze hun bestemming bereikten.
Dit was de laatste dag van de oorlog dat in Den Haag
bussen in de lijndienst hebben gereden!
De volgende dag werd de laatste buslijn ‘T’ officieel
opgeheven. De tram zou het nog tot 17 November weten te redden.
Eind 1944 nam de bezetter bovendien de gehele voorraad
hout, turf, houtskool en brechcokes (om hout te drogen) in beslag.
Aldus werd het vóór 1940 zo goed uitgeruste
autobusbedrijf de laatste gelegenheid ontnomen om haar taak te vervullen en was
stelselmatig leeggeroofd.
Het aantal reizigers per 100 kilometer was dit jaar voor
de tra, 1089 en voor de bus 888. De tram nam 96,6 % en de bus slechts 3,4 % van
het reizigersvervoer voor hun rekening.
Van het personeelsbestand waren 5 monteurs in Duitsland
te werk gesteld, 1 monteur was krijgsgevangene en 1 monteur werd op 17 augustus
1944 door de Duitse polizei gearresteerd.
 |
| Waar geen brandstof voorhanden was, werd
een geïmproviseerde 'bus' gebouwd
met een paardenkracht. |
In dit jaar verdween al het nog enigszins bruikbare
materieel. In februari gingen de volgende 8-benzine bussen in Duitse handen
over: 51, 55, 57, 59, 78 - 80 en de 83.
In de loop van September verdween nog een aantal bussen
met of zonder chauffeur naar onbekende bestemmingen.
In het laatste kwartaal werden door de Duitsche
Wehrmacht de bussen 113, 116, 117, 118, 121, 122, 127, 129, 130, 133, 135, 137
en de 139 gevorderd en tevens 14 stuks generatoraanhangwagens.
In November werden de 1 t./m 4 gevorderd, de
aanvankelijk op blokken geplaatste bus 4 werd weer rijdbaar gemaakt en eveneens
meegenomen.
Laatstgenoemde bus is door oud-collega C. Van der Veen
in December 1944 nog op het plein waargenomen!
Nadat de Autobusdienst haar lijndienst had moeten
staken, kunnen we naar aanleiding daarvan het volgende overzicht geven van wat
er met de bussen gebeurde en gebeurd was.
Laten we beginnen bij de wagens die in Hamburg reden.
Het waren bussen 21 t/m 25 die vanaf 24 augustus 1943 door de Bevollmachtigter
für den Nahverkehr in gebruik zijn gegeven aan den reichstatthalter in Hamburg.
Deze laatste heeft de bussen in gebruik gegeven aan de Hamburger Hochbahn AG,
Hamburg 1, Steinstrasse 20 in Duitsland.
Overzicht: