"Hoera! De Moffen zijn verdwenen, de N.B.M. rijdt weer tot Rhenen".

Personenvervoer herleeft na de oorlog, en....hoe!

Onder de huif waren banken geplaatst. Bij deze GMC-legertruck zien we juist het steile trapje hangen.

En dat was niet alleen in Rhenen te lezen, tal van vervoersbedrijven lieten hun vreugde tot uiting komen.

Een fraai vers dat men op Koninginnendag, 31 augustus 1945, op een tram van de Nederlandsche Buurtspoorweg-Maatschappij kon lezen, toen de eerste tram na de oorlog op de lijn komend van de zijde van Zeist tot Rhenen weer liep. Een snel stuk herstel zou je zo kunnen zeggen, doch het leed lag dieper. Aangezien de wagens veel glas- en waterschade hadden opgelopen, brak men definitief met het klasse-systeem, dat op deze lijn voordien bestaan had.

Ook elders kwam men soms snel, of helaas minder snel, op dreef. Een paar voorbeelden:

- bij de Geldersche tramwegen was veel trammaterieel zwaar beschadigd;

- er was geen vrachtauto of autobus meer ter beschikking;

toch zag men kans al op 9 mei 1945 een zéér beperkte tramdienst in te voeren.

Eén goederentram per dag was het resultaat, dat spoedig ook personen ging vervoeren.

In augustus van dat zelfde jaar reden er weer autobussen!

Dit busbedrijf heeft van alles in huis. Van links naar rechts een Bellewagen van het merk Austin, een Dodge, Bedford, Ford-schoolbus, Ford-trambus en een heuse trolleybus.

Eind 1947 was men wat dit vervoer betreft al weer op het peil van mei 1940 aangeland; met comfortabel materieel werden frequente diensten gereden; overbezetting was er doordat er gebrek was aan fietsen en auto’s.

Bij de Noord-Zuid-Hollandsche Tramweg Maatschappij was men wat het afvoeren van trammaterieel naar Duitsland betreft, in een gelukkige omstandigheid geweest; in Duitsland kon men dat materieel niet gebruiken vanwege door de NZH gebruikte stroomspanning.

Zodoende konden twee maanden na de bevrijding alle baanvakken tot aan de vernielde bruggen weer worden bereden, de lijnen Amsterdam-Zandvoort en Amsterdam-Volendam-purmerend zelfs volledig.

In juni 1947 werd de herlegde lijn Den Haag-Scheveningen weer in exploitatie genomen.

NOODAUTOBUSSEN

Een Bedford met een houten noodcarrosserie.

Bij de autobussen lagen de kaarten heel anders. Pas in het najaar van 1945 kreeg men de beschikking over noodbussen. Het waren zogenaamde "Bellcars", in onze taal Bellewagens, die tijdens de oorlog in Londen gebruikt waren als brandweerwagens en hun naam dankten aan de grote bel op het dak.

Daarna volgden bij de NZH door bemiddeling van de NS, een vijftal DODGE-vrachtwagens, waarbij de passagiers op de banken onder een huif van zeildoek met celluliod ruitjes zaten, de achterkant was geheel open en met een steil trapje kon men daar in- en uitstappen.

Bij de Rotterdamsche Tramweg-Maatschappij, die zich gespecialiseerd had op het vervoer naar de eilanden, had het trammaterieel ernstig geleden; het tekort aan rijtuigen was zo groot, dat de maatschappij, die geen plannen had om op bussen over te schakelen, goederenwagens voor reizigersvervoer moest inrichten. Door materieelaankoop van andere maatschappijen werd het park verder uitgebreid.

Toen in de jaren vijftig de grote ontsluiting van haven en het groene licht aan de industrie werd gegeven, kreeg de RTM een forse toename van het vervoer.

In Arnhem, waar grote verwoestingen waren aangericht, kreeg het trambedrijf in 1945 tien voormalige DODGE legerpostauto’s, gebruikt door de geallieerde strijdkrachten, ter beschikking. Deze zogenaamde HUIFKARREN werden in oktober 1945 ingezet in een kwartierdienst op de lijn Arnhem-Velp-Oosterbeek.

Op de huifkarren volgden de zogenaamde "Bellewagens", waarna de "Koekblikken’ en andere types volgden.

De tram is in Arnhem nimmer teruggekeerd.