24. Opsporing- en repatrieering
In het jaar 1946, tevens het laatste jaar
dat we in het kader van de Autobusdienst-HTM in oorlogstijd beschrijven,
vangen we aan met een verslag over de Technische Dienst, die met veel kunst en
vliegwerk de bussen (veelal complete wrakken) weer draaiende moest zien te
krijgen.
Het jaar 1946 stond voor de AUTOBUSDIENST in het teken
van de wederopbouw. Wel waren er in 1945 voorbereidende werkzaamheden verricht,
voor zover dat mogelijk was met de beperkte hulpmiddelen, waarover zij in de
Centrale werkplaats aan de Lijsterbesstraat konden beschikken.
De hoofdzaak in 1945 was wel, het terugkrijgen van de
autobussen.
Eerst op 20 januari 1946, toen na zéér veel moeite de
garage en werkplaats aan de Viaductweg door de R.E.M.E. van de Koninklijke
Landmacht werd vrijgegeven, kon de opbouw behoorlijk voortgang vinden.
Reeds op 1 februari 1946 waren er 56 bussen in dienst,
waardonder 14 Chaussons, terwijl verwacht mocht worden, dat in de eerste maanden
van 1947 de 5 nog overblijvende KROMHOUT-bussen in bedrijfsvaardige toestand
gebracht zouden worden.
Uit Duitsland zijn slechts 5 KROMHOUT-bussen
teruggekeerd, waarvan de eerste op 12 juli 1946 en de laatste op 18 oktober van
dat jaar bij de Viaductweg aankwamen.
Meer wagens kunnen uit Duitsland niet meer worden
verwacht.
Misschien, dat er nog een enkele kan worden opgespoord,
doch veel hoop is er niet, aldus dit autenthieke verslag van de TD uit die tijd,
nu zo’n 57 jaar geleden....
 |
| Een mooie opname van twee bussen uit de
serie 112 t/m 141 op lijn 'T' bij de
Bronovolaan op de Van Alkemadelaan. |
OPBOUW LIJNENNET
Terug naar Busvervoer, dat geheel in het teken van de
daadwerkelijke wederopbouw stond.
In januari 1946 werden de eerste vier CHAUSSON-bussen
uit Frankrijk ontvangen en aan het eind van die maand waren ook vier
KROMHOUT-bussen weer rijvaardig.
Hoewel het bekend was waar zich het overgrote deel van
de nog ontbrekende bussen bevond, kwamen er nog steeds regelmatig brieven over
HTM-bussen, die ergens stonden opgesteld.
In Vught werd in januari 1946 een bus bij een
garagehouder ontdekt, maar om moeilijkheden met de man te voorkomen moest een en
ander op onopvallende wijze worden geregeld.
Op 1 februari was het eindelijk zover, het Benoordenhout
werd uit haar isolement verlost, de eerste buslijn werd in bedrijf gesteld. Lijn
‘T’ ging rijden op het traject Hollandse Spoor - Waaldorperweg (bij de van
Alkemadelaan). Een bescheiden begin, zoals gezegd had men hiervoor 8 bussen ter
beschikking. Voorlopig zou in verband met brandstofgebrek, alleen op werkdagen
worden gereden. Evenals dat met een aantal nieuwe lijnen het geval zou zijn,
werd buslijn ‘T’ met enige feestelijkheden het Benooordenhout ingehaald.
 |
| Bus '105', als enig overgebleven wagen uit
de serie. Ook deze bus kreeg een
uitstapdeur aan de achterzijde. |
Aan het eind van februari waren beschikbaar:
de 41 t/m 44 Chaussons en 7 Kromhout-bussen.
 |
| We zien op de tweede foto
de '105' rijdende naar de Loosduinseweg. |
Zes weken na de indienststelling van lijn ‘T’ werd op 11
maart van dat jaar de 2e buslijn in bedrijf gesteld. Dit werd lijn ‘K’ die op
haar vooroorlogse route Hollandse Spoor - Harstenhoekplein ging rijden.
Bus ‘27' reed hier de eerste rit...
 |
| Openingsrit van lijn 'K' op 11
maart 1946. De bus heeft nummer '27'. De foto
is door oud-collega C. van der Veen vastgelegd. |
REPATRIËRING
In de periode van 20 februari t/m 20 September 1946
werden regelmatig enige bussen ter beschikking gesteld voor het vervoer van
gerepatrieerden van de havensteden naar diverse plaatsen in ons land.
Vanaf 25 maart werd weer een postrit ten behoeve van het
vervoer van bestellers, naar het postkantoor Fährenheitstraat gereden.
Van de Kromhout-bussen waren eind April 1946, 12 wagens
rijvaardig.
De Chausson-serie was inmiddels afgeleverd tot en met
bus ‘48'. Hoe benard de materieelpositie nog steeds was bleek uit het feit dat
als er een bus defect raakte, deze niet door een andere wagen kon worden
vervangen...!
In de maand mei een jaar na de bevrijding, werd het
wagenpark opnieuw uitgebreid met nog eens twee Chausson-bussen, de nummer ‘49'
en de ‘50' met tien opgeknapte Kromhout-bussen.
Zodoende kon een geheel nieuwe lijn in gebruik genomen
worden. Dit werd lijn ‘G’; deze ging rijden van het Spui (Turfmarkt) naar het
Eiberplein.
Vanaf 26 mei van dat jaar werd het rijden op zondagen
toegestaan. De HTM poogde ondertussen nog steeds bussen terug te krijgen. In een
schrijven van 16 mei 1946 aan het Commissariaat-Generaal voor de behartiging van
Nederlandse belangen in Duitsland, werd verzocht, te bemiddelen bij de teruggave
van de bussen 21 t/m 25, die zich bij de Hamburger Hochbahn bevonden.
 |
De Franse Chausson kwam in 1946 het
autobuspark van HTM versterken.
We zien de '42' in de garage aan de Viaductweg, kort nadat de werkplaats
door het Militaire Gezag werd vrijgegeven. |