25. De bus, een gewild militair object

Of het nu om een foto gaat of om bewonderenswaardige acties van ondernemers, in de oorlogsjaren is men zéér inventief geweest en wist men wegen te vinden om bussen uit handen van de Duitse overheersers te houden.

Op de bijgaande foto een bus, merk Opel Blitz van de Zuid-West-Hoek, de ZWH.

Deze bus kregen de Duitsers niet...!

Tijdens de bezetting vorderde de Deutsche Wehrmacht een groot aantal autobussen van onder andere Friese busondernemers. Sommige daarvan kwamen na de bevrijding terug - vraag echter niet in wat voor een toestand.....

Andere wagens bleken volkomen in het niet te zijn verdwenen.

Deze Opel Blitz deed dus niet mee aan het behalen van de ENDSIEG.

Het chassis werd gedemonteerd en hing gedurende de hele oorlog netjes gecamoufleerd in de garage van busondernemer M. De Boer te Balk in Zuid-West Friesland.

De Luftwaffe (Duitse Luchtmacht), die de garage enige tijd voor eigen gebruik had gevorderd, zag echter niets.

Carrosseriebouwer Hainje in Heerenveen wist de reeds afgewerkte carrosseriedelen eveneens op verbluffende wijze te verdonkermanen totdat de bevrijding zich kwam aandienen.

In record tempo werd toen de Opel Blitz-onderdelen uit de schuilplaatsen opgevist en in elkaar gezet. Heel kort er na kon de eerste rit van deze bijzondere bus beginnen en kon toen meehelpen het vervoersprobleem in dat deel van ons land te verlichten.

Veel bedrijven zijn direct na de oorlog overgegaan met het aankopen van legertrucks. Veel van deze voertuigen werden door de Geallieerden achtergelaten en stonden rij aan rij op dumps opgelegd.

Enkele van deze legertrucks werden door busondernemers, die veelal niets meer hadden, opgekocht en kregen een houten noodopbouw. Op die manier is bij veel bedrijven het vervoer weer enigszins opgestart. Erg comfortabel waren deze bussen niet, maar in die dagen was men nog niet erg kieskeurig en al blij dat er weer werd gereden. Veel ouderen weten zich wellicht nog te herinneren, de gierende benzine motoren en de dubbelkluts versnellingsbakken die een, van heel ver hoorbaar geluid produceerden. Het schokken van de wagens en de erg stugge vering. De hoge trapjes om in te stijgen en de keiharde houten banken.

Het zeildoek dat altijd klapperend zijn werk deed en de open achterzijde, waardoor altijd tijdens regen het opspattende water naar binnen gooide.

Toch weten de meeste zich nog de romantiek te herinneren uit die dagen waar het roeien was met de riemen die men echter in voorraad had.

En...zo kwamen we een ex-HTM bus tegen uit de serie 112 t/m 141 die na te zijn verkocht werd omgebouwd tot een vrachtwagen. Heel duidelijk is de voorzijde van de bus goed herkenbaar.
col: Ton Dieben.

 

 

Een GMC-noodbus van de WSM, met chauffeur en conductrice.

Om dit verhaal waardig af te sluiten ontkomen we niet aan het plaatsen van enkele foto’s die naar ons idee, een erg goed beeld geven van de jaren, die wij de DONKERSTE JAREN hebben genoemd, de jaren van de Tweede Wereld Oorlog, zoals in verschillende tijdvakken gemaakt. We publiceren een drietal foto’s die tezamen een tijdbeeld geven van vijf jaar onderdrukking.

Op de eerste foto (A) zien we een vooroorlogse bus van de MAAS-BUURTSPOORWEGEN die door gemobiliseerde Nederlandse troepen werd gebruikt.

Wegtrekkende Duitsers namen zeer veel zaken mee van hun gading naar 'der Heimat'. Alles wat maar enigszins bruikbaar was werd mee genomen en verdween uit ons land.

Foto (B) toont een beeld van wegtrekkende Duitse militairen, toen bekend werd dat Duitsland de oorlog zou verliezen.

Volgestouwd met ‘in beslag genomen goederen’ wist de vijand heel wat mee te nemen en liet Nederland ontredderend achter.

Ook de Geallieerden maakten massaal gebruik van bussen. In 1944 werd zuidelijke Nederland al bevrijd, terwijl de rest van ons land een vreselijke hongerwinter tegemoet ging. De BBA kon vanuit Breda weer rijden. Zo ook de Geallieerden!

We zien een BBA-bus, de ‘89' met Amerikaanse militairen. Op het dak staan enige mitrailleurs opgesteld, voor het geval dat.....

 

(c) OV in Boskoop - Alle rechten voorbehouden-Overname in gedrukte of digitale vorm zonder toestemming niet toegestaan