Of het nu om een foto gaat of om
bewonderenswaardige acties van ondernemers, in de oorlogsjaren is men zéér
inventief geweest en wist men wegen te vinden om bussen uit handen van de Duitse
overheersers te houden.
Op de bijgaande foto een bus, merk Opel Blitz van de Zuid-West-Hoek, de ZWH.
Deze bus kregen de Duitsers niet...!
Tijdens de bezetting vorderde de Deutsche Wehrmacht een
groot aantal autobussen van onder andere Friese busondernemers. Sommige daarvan
kwamen na de bevrijding terug - vraag echter niet in wat voor een toestand.....
Andere wagens bleken volkomen in het niet te zijn
verdwenen.
Deze Opel Blitz deed dus niet mee aan het behalen van de
ENDSIEG.
Het chassis werd gedemonteerd en hing gedurende de hele
oorlog netjes gecamoufleerd in de garage van busondernemer M. De Boer te Balk in
Zuid-West Friesland.
De Luftwaffe (Duitse Luchtmacht), die de garage enige
tijd voor eigen gebruik had gevorderd, zag echter niets.
Carrosseriebouwer Hainje in Heerenveen wist de reeds
afgewerkte carrosseriedelen eveneens op verbluffende wijze te verdonkermanen
totdat de bevrijding zich kwam aandienen.
In record tempo werd toen de Opel Blitz-onderdelen uit
de schuilplaatsen opgevist en in elkaar gezet. Heel kort er na kon de eerste rit
van deze bijzondere bus beginnen en kon toen meehelpen het vervoersprobleem in
dat deel van ons land te verlichten.

Veel bedrijven zijn direct na de oorlog overgegaan met
het aankopen van legertrucks. Veel van deze voertuigen werden door de
Geallieerden achtergelaten en stonden rij aan rij op dumps opgelegd.
Enkele van deze legertrucks werden door busondernemers,
die veelal niets meer hadden, opgekocht en kregen een houten noodopbouw. Op die
manier is bij veel bedrijven het vervoer weer enigszins opgestart. Erg
comfortabel waren deze bussen niet, maar in die dagen was men nog niet erg
kieskeurig en al blij dat er weer werd gereden. Veel ouderen weten zich wellicht
nog te herinneren, de gierende benzine motoren en de dubbelkluts
versnellingsbakken die een, van heel ver hoorbaar geluid produceerden. Het
schokken van de wagens en de erg stugge vering. De hoge trapjes om in te stijgen
en de keiharde houten banken.
Het zeildoek dat altijd klapperend zijn werk deed en de
open achterzijde, waardoor altijd tijdens regen het opspattende water naar
binnen gooide.
Toch weten de meeste zich nog de romantiek te
herinneren uit die dagen waar het roeien was met de riemen die men echter in
voorraad had.
 |
|
En...zo kwamen we een ex-HTM bus tegen uit de serie 112
t/m 141 die na te zijn verkocht werd omgebouwd tot een vrachtwagen. Heel
duidelijk is de voorzijde van de bus goed herkenbaar.
col: Ton Dieben.
|
 |
|
Een GMC-noodbus van de WSM, met chauffeur
en conductrice. |
Om dit verhaal waardig af te sluiten ontkomen we niet
aan het plaatsen van enkele foto’s die naar ons idee, een erg goed beeld geven
van de jaren, die wij de DONKERSTE JAREN hebben genoemd, de jaren van de Tweede
Wereld Oorlog, zoals in verschillende tijdvakken gemaakt. We publiceren een
drietal foto’s die tezamen een tijdbeeld geven van vijf jaar onderdrukking.
Op de eerste foto (A) zien we een vooroorlogse bus van
de MAAS-BUURTSPOORWEGEN die door gemobiliseerde Nederlandse troepen werd gebruikt.


 |
|
Wegtrekkende Duitsers namen zeer veel
zaken mee van hun gading naar 'der
Heimat'. Alles wat maar enigszins bruikbaar was werd mee genomen en
verdween
uit ons land. |
Foto (B) toont een beeld van wegtrekkende Duitse
militairen, toen bekend werd dat Duitsland de oorlog zou verliezen.
Volgestouwd met ‘in beslag genomen goederen’ wist de
vijand heel wat mee te nemen en liet Nederland ontredderend achter.
Ook de Geallieerden maakten massaal gebruik van bussen.
In 1944 werd zuidelijke Nederland al bevrijd, terwijl de rest van ons land een
vreselijke hongerwinter tegemoet ging. De BBA kon vanuit Breda weer rijden. Zo
ook de Geallieerden!
We zien een BBA-bus, de ‘89' met Amerikaanse militairen.
Op het dak staan enige mitrailleurs opgesteld, voor het geval dat.....

