28A. De vermissing van de ex-HTM bussen de 13 en 17

De HTM-13 werd als vele andere bussen van HTM in 1943 door de Duitse bezetter (N.S.K.K.) gevorderd en verdween naar Duitsland.

Daar moet de bus volgens de berichten diverse diensten hebben gereden.

Nadat de oorlog ten einde was gekomen moest HTM op zoek naar de verdwenen bussen om te proberen het uitgedunde wagenpark weer enigszins op peil te krijgen. Het lukt een aantal wagens, meestal in slechte tot zeer slechte staat en....met grote moeite, terug te krijgen.!

Voor bus-13 verliep dit evenwel anders dan met had verwacht.....

 

Het is wellicht de enige foto van bus-13, genomen bij Het Wachtje in Den Haag. De foto moet kort voor het uitbreken van de oorlog zijn vastgelegd.

Er zijn berichten dat de gevorderde bus door toedoen van de bezetter in Limburg terecht is gekomen. We hebben een schrijven daarin wordt gemeld dat de ‘13' in de omgeving van de Duitse stad Aken dienst heeft gedaan.

Ondanks het feit dat het Militaire Gezag HTM had beloofd de bus terug te doen bezorgen, is daar echter nooit iets van gekomen.

Rond de bevrijding van Zuid-Nederland in 1944, werd de ‘13' voorbestemd voor het vervoer van mijnwerkers.

In die tijd had men een enorm gebrek aan rij vaardige bussen. Met name door de toename van de kolenwinning groeide het aantal mijnwerkers gestaag en daarmee ook de vervoermiddelen....maar later hier meer over.

Maar dan komen we de ex-HTM-13 weer tegen. Na enige verbouwingen aan de carrosserie zien op de bus uiteindelijk bij bus ondernemer ‘De Valk’ in Limburg.

Bekend met de wetenschap dat de bus ‘niet terecht in bezit was gekomen’ en het feit dat het Militaire Gezag en HTM keer op keer de Limburgse bus ondernemer hadden verzocht de bus terug te geven, reageerde De Valk nimmer op deze verzoeken en zo verbleef de bus illegaal bij hen in handen.       

De ‘13' werd bij De Valk als de ‘37' in dienst genomen (P-14170) en bleef het mijnwerkers vervoer vervolgen. Diverse stappen werden van hogerhand tot teruggave ondernemen doch niets mocht baten.!

 

Deze foto uit het archief van S.O. de Raadt toont de ex-HTM 13, als De Valk ‘37'. Duidelijk is te zien dat de bus enige verbouwingen heeft ondergaan

Hoewel het een roerige tijd was werd later bekend dat de bus in 1947 toch van een nieuw carrosserie werd voorzien. Daarna is er bijna niets meer over bekend geworden maar er zijn berichten dat de ex-HTM 13 wel diverse keren in België is gesignaleerd en wel mogelijk naar een nieuwe eigenaar is vertrokken.

Het mijnwerkers vervoer.....

Omdat Nederland kort na de oorlog veel steenkool nodig had werd daarop de aandacht geprojecteerd. De steenkool winning in zuid Limburg had prioriteit gekregen en.... dat betekende dat veel mijnwerkers naar de mijnen moesten worden vervoerd. Zo kwam het dat de ex-HTM 13 in zuid Limburg opdook, maar..... ook de ex-HTM 17 kwam in de mijnstreek terecht.!

Over deze bus is nagenoeg niets bekend. We weten dat de wagen (HTM-17 HZ-70078) als de ‘36' bij (alweer) De Valk in dienst is genomen. Ook weten we dat de wagen betrokken was genomen uit de oorlogsbuit van de bezetter. Verder is bekend geworden dat daar slechts kort dienst heeft gedaan in medio 1946 werd afgevoerd.                                 

Op 21 november 1945 werd door een fotograaf deze foto vastgelegd. In Zuid-Limburg, mijnwerkers vervoer met in het midden een ex-HTM bus de ‘17' staat er op vermeld. Dus zal de bus hierna pas naar De Valk ‘36' zijn omgenummerd. Klaarblijkelijk zal dit dan ook de enige foto zijn van de  HTM-17

Echter, we vallen met de neus in de boter als we een foto vinden die gemaakt is op 21 november 1945 in zuid Limburg. Op de foto (midden) zien we de ex-HTM 17. De wagen werd dus ingezet voor het mijnwerkers vervoer. Door deze ontdekking is dit grote raadsel uiteindelijk opgelost en is er weer een stukje aan de geschiedenis van HTM toegevoegd.!

Zoals wij schreven blijkt de ex-HTM-17, na zijn avontuur bij De Valk in Heerlen toch terug te zijn gegeven aan HTM. We zien namelijk op de foto de 17 en de 8 aan het Hollandsche Spoor in Den Haag. De wagen moet een complete herstelbeurt hebben gehad waarbij duidelijk is dat men een gebrek had aan koplampen. In die tijd hadden veel bussen slechts een koplamp terwijl de andere afgedicht werd met een plaat. In ieder geval is de HTM-17, ex-HTM-17 weer teruggevonden als de HTM-17 zodat dit stukje geschiedenis weer tot een goed einde is gekomen.

 

(c) OV in Boskoop - Alle rechten voorbehouden-Overname in gedrukte of digitale vorm zonder toestemming niet toegestaan