Rondje stads- en streekvervoer in Nederland 2017-2018 (deel 1: Groningen/Drenthe)

Hallo Marty,

Sinds medio 2017 beschik ik over een video-recorder die filmbeelden oplevert waarvan af en toe ook een redelijke foto-afdruk kan worden afgefilterd.

Allereerst een kijkje naar vooral nieuwe dingen in de provincies Groningen en Drenthe over het afgelopen jaar.

De meeste buslijnen in deze provincies zijn door het OV-bureau al sinds eind 2009 aan Qbuzz heeft toegewezen. Ondanks dat Qbuzz destijds is gestart met een geheel nieuw wagenpark, bestaande uit (deels gelede) Mercedes Citaro- en (voor de Q-liners) Mercedes Integro-bussen, heeft er inmiddels al weer heel wat vernieuwing plaatsgevonden. 

Het stads- en regionet van Groningen werd deels omgebouwd tot het succevolle "Q-link"-systeem, waarvoor ook nieuwe gelede Mercedes Citaro-bussen, deels met dubbele achteras (type CapaCity), werden aangeschaft. Tevens werd een groot deel van het Q-linermaterieel vervangen door langere Mercedes Integro-bussen, herkenbaar aan de dubbele achteras. Het drietal dubbelgelede Hess-bussen dat een tijdlang op lijn 11 (de huidige lijn 1) tussen station Groningen en station Zuidhorn via Zernike werd ingezet, is inmiddels verhuisd naar Utrecht voor (ochtend)spitsversterking op de drukke lijn 12 aldaar. Ook de zes kleine Mercedesbussen die voor enkele minder drukke lijnen in het oostelijk deel van de provincie Groningen in gebruik werden genomen, werden spoedig weer de laan uit gestuurd en kwamen tijdelijk bij Syntus in de provincie Utrecht terecht (in afwachting van de komst van nieuwe IVECO Rosero-bussen); maar inmiddels zijn enkele exemplaren toch weer bij Qbuzz terecht gekomen om op een paar secundaire lijntjes in de stad Utrecht dienst te doen.

In de loop van 2017 waren er alweer diverse nieuwe typen bussen bij Qbuzz Groningen/Drenthe op de weg verschenen. In het kader van het streven naar zero-emissie leverde EBUSCO twee elektrische bussen voor de nieuwe lijn 100 tussen Groningen en Eelde Airport. En ook kwamen er twee Van Hool-waterstofbussen in dienst, die voor hun "voeding" uiteindelijk in Delfzijl terecht konden en derhalve in het noordoosten van de provincie Groningen worden ingezet. Daarnaast werden elektrische, gelede VDL Citea-bussen voor de Q-link-lijnen 1 en 2 aangeschaft. Inmiddels heeft de stadsdienst Emmen vier hybride Mercedes Citaro-bussen gekregen.

De grootste aandachtstrekkers in deze tijd waren echter de nieuwe Van Hool-dubbeldekkers, die tegen het eind van het dienstregelingsjaar 2017 op Q-liner 300 tussen Groningen en Emmen gingen rijden. 

De regionale spoorlijnen in deze provincies zijn in handen van Arriva. De zogenaamde HOV-lijnen 305 Emmen - Groningen v.v. en 314 Drachten - Groningen v.v. (plus de naderhand opgeheven lijn 327 Hoogeveen - Emmen v.v.) werden eind 2009 toegewezen aan Arriva Touring. Op deze lijnen werden aanvankelijk (oudere) Mercedes Integro-bussen ingezet. Deze zijn inmiddels ten dele vervangen door nieuwe Mercedes Intouro-bussen en een viertal vanuit Zuid-Holland overgekomen Volvo 8900-bussen. Sinds de dienstregeling 2017 heeft Arriva Touring lijn 305 (die inmiddels is opgenomen in lijn 300) bij Qbuzz ingeruild voor lijn 304 tussen Drachten en Groningen. De Volvo's gingen in 2017 rijden op fossielvrije hernieuwbare diesel, hetgeen - naar goed gebruik van het OV-bureau - in grote letters op de bussen werd aangegeven.

Een bijzonderheid in Groningen en Drenthe is dat er ook een aantal afzonderlijke concessies voor kleinschalig OV is uitgegeven. Deze concessies zijn recentelijk vernieuwd. De concessies van eind 2009 brachten met zich mee dat verschillende van de betreffende vervoerders (UVO, Van Dijk, De Grooth, Connexxion Taxi Services, De Vier Gewesten) af en toe zelfs een 12-meterbus moesten inzetten; dat losten zij ieder op een eigen manier op (misschien iets waaraan ik t.g.t. nog wat meer aandacht kan besteden). Momenteel lijkt de inzet van deze vervoerders weer beperkt tot echt klein materieel. 

Op de bijgevoegde foto's is onder meer het volgende te zien:

  • Op de lijnen 304 en 314 van Arriva Touring rijdt af en toe ook een Friese bus, zoals op de foto de nieuwe Mercedes Intouro-bus 7551. Dit ontstaat mede omdat de exploitatie van deze lijnen is ge´ntegreerd met die van de onder Friesland ressorterende Arriva-Q-liner 315 Emmeloord - Groningen v.v.; in de avonden en weekends zijn de lijnen 314 en 315 (plus een deel van lijn 320) zelfs gecombineerd tot een doorgaande lijn 324 tussen Emmeloord en Groningen via Drachten.
  • De Volvo met aanduiding van "fossielvrije hernieuwbare diesel" is waarschijnlijk bus 7791.
  • In Appingedam nog een paar beelden van busjes die Van Dijk inzet als buurtbus, kleine-lijntjesbus of - toen nog! - LijnBelBus; opvallend is dat op sommige van deze busjes de naam van Van-Dijk-eigenaar Connexxion prijkt.
  • Doornbos verzorgt een aantal versterkingsritten voor Qbuzz, onder meer rondom Emmen; in dit geval een Setra-bus op lijn 21 en een IVECO-bus op lijn 42.
  • Te Groningen kon ik een opname maken van de vertrekkende, elektrische EBUSCO-bus 3027 op Qbuzz-lijn 100.
  • Aan het eind van de middag lukte het mij, een rit met de Van Hool-waterstofbus 3028 op Qbuzz-lijn 178 vanuit Groningen via Siddeburen naar Appingedam te maken, alwaar deze bus achter zijn soortgenoot 3029 werd geparkeerd.
  • Te Emmen een opname van de hybride Mercedes Citaro-bus 3033 op de stadsdienst.
  • Ook Emmen heeft inmiddels een Q-link-lijn: lijn 12 naar Klazienaveen en terug (met een routevariant richting Schoonebeek). Hierop legde ik de gelede Mercedes Citaro-bus 3067 vast, maar ook zijn niet aangepaste streek-soortgenoot 3520.
  • In Groningen vertrok als afwijkende bus op Q-liner-lijn 312 naar Stadskanaal de Mercedes Citaro-streekbus 3255.
  • Ook op Q-link-lijn 15 afwijkingen ten opzichte van de reguliere Mercedes CapaCity-bussen: de gelede Citaro 3510, maar ook - als "Extra Bus"- de nieuwere, enkelvoudige Citaro 3333.
  • Nieuwe elektrische, gelede VDL Citea-bussen op de Groninger Q-link-lijn 1: bus 3474 en bus 3478.
  • Als voorbeeld van een Van Hool-dubbeldekker bracht ik Qbuzz-bus 3693 te Emmen in beeld, samen met de op de stadsdienst ingezette Citaro 3366.

Tot binnenkort, voor de volgende provincie!

Dick

(c) OV in Boskoop - Alle rechten voorbehouden-Overname in gedrukte of digitale vorm zonder toestemming niet toegestaan