|
VDL Bus & Coach introduceert een nieuwe
stadsbus met een volledig vlakke vloer. De stadsbus, genaamd Citea, is
het eerste model van een nieuwe generatie bussen voor het openbaar
vervoer. De introductie van de Citea vormt één van de hoogtepunten van
de ‘UITP Mobility and City Transport Exhibition’ in Helsinki, waar deze
bus gepresenteerd wordt. Aanvulling De Citea vervangt de SB 250
Jonckheer en de Diplomat en heeft daarnaast ook een duidelijke
bestemming als aanvulling op het bestaande productprogramma van VDL Bus
& Coach. Het nieuwe concept biedt ruimte om de bus af te stemmen op de
specifieke nationale eisen van de vervoerders. Zo bestaat er
bijvoorbeeld de mogelijkheid om een normale of extra brede in- en
uitstapdeur te monteren, om op die manier te voldoen aan de
uiteenlopende wensen van openbaarvervoerbedrijven. De Citea kan op
modulaire wijze verder verfijnd worden tot een stuk maatwerk, dat elke
vervoerder biedt wat hij zoekt.
Europese wensen
Bij de ontwikkeling van de Citea werden de wensen van de vervoerders in
de verschillende Europese landen in kaart gebracht en vertaald naar een
concept dat zich onderscheidt door een hoge mate van modulariteit,
compacte afmetingen en een wendbaarheid die de bus geschikt maakt voor
elke inzet. Voor VDL Bus & Coach biedt dit de mogelijkheid om zich op de
markt voor openbaar vervoer materieel nog duidelijker dan tot nu toe te
manifesteren als een Europese speler, die in staat is om met alle lokale
wensen en gebruiken rekening te houden. Om deze reden werd de bus binnen
VDL Bus & Coach door een internationaal team ontwikkeld. Constructeurs
van VDL Berkhof Heerenveen (Nederland) en van VDL Jonckheere (België)
waren bij het project betrokken om een maximum aan technische input en
marktkennis bij elkaar te brengen.
Beproefde techniek
Constructief is de nieuwe stadsbus gebaseerd op lichtgewichtsystemen die
VDL Berkhof Heerenveen al vele jaren met succes hanteert voor de
Ambassador en die inmiddels hun effectiviteit en kracht duidelijk hebben
bewezen. Een voorbeeld daarvan zijn de boutverbindingen die worden
gebruikt om het dak, de zijspanten en de zijpanelen met elkaar te
verbinden en die een snelle reparatie mogelijk maken bij een eventuele
aanrijding zonder dat ingrijpende demontages nodig zijn. Omdat de hele
bus modulair is
gebouwd, vormt ook de levering van de vervangende onderdelen geen enkel
probleem – VDL Parts heeft ze op voorraad.
Duidelijke familietrekken
Qua vormgeving heeft de Citea dezelfde stijlkenmerken als de Jonckheere
touringcar, die in 2005 tijdens Busworld in Kortrijk werd gelanceerd. De
vormgeving was in handen van industrieel ontwerper Axel Enthoven, die
erin geslaagd is een duidelijke familieband
tussen deze beide bussen te creëren. Met name de gemeenschappelijke
stijlelementen in de grill en de achterkant van beide bussen maken de
familieband onmiskenbaar. Tevensis de verlichting op basis van
LED-elementen bij beide modellen op dezelfde manier in de
carrosserie en de vormgeving verwerkt.
De techniek
Bij de ontwikkeling van de Citea werd gebruik gemaakt van de vele jaren
ervaring die VDL Bus & Coach inmiddels heeft met de ontwikkeling van
lichte constructies. Daardoor blijft het gewicht van deze nieuwe
stadsbus minimaal, zonder dat dit ten
koste gaat van de duurzaamheid, de levensduur en de restwaarde. Wat de
aandrijflijn betreft voldoet de nieuwe stadsbus niet alleen aan de
huidige Euro 4 emissienormen; de bus is ook te leveren met een Euro 5
diesel of met een EEVmotor met een nog geringere uitstoot dan een Euro 5
motor.
Nieuwe normen als uitgangspunt
De Citea is het eerste model van een nieuwe generatie stads- en
lijnbussen van VDL Bus & Coach. In feite vormden de nieuwe Euro 4 en
Euro 5 emissienormen de belangrijkste reden om deze nieuwe generatie
bussen te ontwikkelen. Door de sterk gewijzigde ombouw van de
motoromgeving waren dusdanige aanpassingen aan bestaande structuren
nodig dat de beslissing om een nieuwe generatie bussen te ontwikkelen,
voor de hand lag. Daarmee werd ook de mogelijkheid gecreëerd om de
vormgeving en de productietechniek dusdanig te wijzigen dat deze weer
helemaal aan de huidige eisen voldoen.
Beproefde configuratie
Daarbij werden overigens niet alle principes overhoop gehaald. De Citea
houdt de motor links achterin, een configuratie die al heel lang wordt
toegepast door deze Nederlandse busbouwer voor haar stads- en lijnbussen
en zich inmiddels ruimschoots bewezen heeft.
Wel verhuisden de radiateur, oliekoeler en intercooler naar een positie
in de carrosserie, boven de motor. De belangrijkste onderdelen van het
ventilatiesysteem bevinden zich in een speciale module op het dak, ter
hoogte van de vooras. In die module is ook ruimte voor de verdamper en
andere essentiële onderdelen van de airco.
Stalen vloerframe
Hoewel de Citea voor een groot deel is gebaseerd op technologische
constructies die ook al worden gebruikt voor de Ambassador, kenmerkt ze
zich door een aantal nieuwe ontwikkelingen. Zo is bij deze nieuwe
stadsbus onder de vloer uit sandwich materiaal een
verzinkt stalen frame gemonteerd, dat de garantie moet bieden van extra
sterkte, een groter draagvermogen en optimale anti-corrossie
bescherming. Gezien het grotere GVW van de Citea in vergelijking met de
Ambassador was deze extra versterking noodzakelijk. Nieuw is verder dat
de bus is opgebouwd uit zo groot mogelijke modules, waardoor niet alleen
het aantal componenten fors wordt gereduceerd, maar ook de sterkte van
de carrosserie een extra impuls krijgt door het verdwijnen van een groot
aantal naden en verbindingen. Voor een aantal details zochten en vonden
de constructeurs van VDL Bus & Coach nieuwe oplossingen, zoals
bijvoorbeeld voor de binnenverlichting, die als een baan langs het
zijraam loopt en onder een zodanige hoek is geplaatst dat de passagiers
op zowel de gang- als de raamplaatsen de beschikking hebben over
dezelfde hoeveelheid licht.
Beproefde aandrijflijn
De Citea CLF 120-250 heeft een beproefde aandrijflijn die standaard
bestaat uit een Cummins motor, met daarachter een ZF of Voith
automatische versnellingsbak met geïntegreerde retarder. De Cummins
motor van het type ISBe levert een vermogen van 183 kW (250 pk) bij
1800-2500 omwentelingen per minuut en een hoogste koppel van 1020 Nm
tussen 1200 en 1600 omwentelingen. De motor voldoet aan de Euro 4
emissienormen door middel van een SCR katalysator en AdBlue inspuiting.
Als optie is een DAF 9,2 liter motor te monteren van het type PR 228 S.
Deze motor levert een vermogen van 228 kW (310 pk) en een hoogste koppel
van 1275 Nm. Beide motoren zijn ook leverbaar als Euro 5. Daarnaast zijn
beide aandrijflijnen leverbaar in een EEV versie, qua emissie minimaal
zo schoon dan wel schoner dan een vergelijkbare bus voorzien van CNG
aandrijving.
Asmodules
De Citea is opgebouwd uit een aantal modules die deels worden gebouwd
door VDL Bus International in Eindhoven, zoals de motormodule, de
koelgroep en de voor- en achterasmodule. Voor deze beide laatste modules
wordt gebruik gemaakt van wielophangingselementen van ZF Lemförder,
gecombineerd met een ZF portaalas bij de achterasmodule en een TRW
stuursysteem bij de voorasmodule. Door een uitgekiende constructie van
deze beide modules combineren ze een zeer lage instaphoogte van 340
mm met een zeer grote wendbaarheid dankzij een wieluitslag van 55
graden. De ZF portaalas heeft een eindoverbrenging van 5,13 of 6,20:1;
de stuurkolom is verstelbaar met pneumatische blokkering. De Citea staat
op 275/70 R22,5” banden rondom.
Hoogwaardige elektronica
De Citea heeft een volledig geïntegreerde elektronische CANbus
installatie die is gebaseerd op het Kibus 32 multiplex systeem van
Siemens VDO. Voordeel van dit netwerk is dat alle elektrisch en
elektronisch aangestuurde elementen met elkaar verbonden zijn in een
bidirectionele structuur die de mogelijkheid biedt om bijvoorbeeld een
groot aantal veiligheidsvoorzieningen in te bouwen. Als optie biedt VDL
Bus & Coach een mogelijkheid van Quick Scan Diagnose via het standaard
lcd-scherm van het dashboard voor een snelle analyse van de vele en
diverse technische voertuigfuncties.
Flexibiliteit
Leidraad bij de ontwikkeling van de Citea was het realiseren van een
voertuig met een zo groot mogelijke flexibiliteit. Dit manifesteert zich
in een breed aanbod aan uitvoeringsmogelijkheden om een bus op maat te
creëren voor elke inzet en de wensen van iedere vervoerder. Zo is
bijvoorbeeld de chauffeursmodule uit te rusten met een Isristoel, maar
ook met stoel van Grammer, Savas of een andere leverancier. Standaard
heeft het dashboard een vast gemonteerd instrumentenpaneel.
Afhankelijk van de uitvoering heeft de Citea 31 of 33 zitplaatsen. De
zitplaatsen in het voorste deel van de stadsbus zijn pootloos gemonteerd
op cantilever steunen aan de zijwand. De zitplaatsen in het achterste
gedeelte en op de achteras zijn geïntegreerd in
polyester vormdelen. Hierdoor wordt het reinigen en schoonhouden van de
vloer makkelijker. Het maximum aantal te vervoeren zittende en staande
passagiers bedraagt ongeveer 100, binnen een totale voertuiglengte van
12 meter. Die lengte is verdeeld over
een wielbasis van 6 meter en een voor- en achteroverbouw van
respectievelijk 2,6 en 3,4 meter. De hoogte bedraagt 2,8 meter, de
vloerhoogte bij alle deuren 34 cm. Als optie zijn drie knielsystemen te
leveren, een systeem met knielfunctie rondom, die de vloerhoogte over de
gehele lengte en breedte reduceert tot 27 cm tijdens het in- en
uitstappen, een knielfunctie die de hele rechterkant van de bus laat
zakken tot 25 cm, of een derde variant die alleen de vloerhoogte bij de
instapdeur voor verlaagt tot 25 cm. Standaard is een rolstoelbalkon met
handbediende uitklapbare oprijplaat gemonteerd, als optie is een
elektrisch bediende oprijplaat te leveren.
Overige voordelen
De Citea stadsbus is leverbaar met drie dubbelblads deuren met een
maximale doorgang van 1200 mm. Standaard worden naar binnen draaiende
deuren gemonteerd, maar als optie zijn ook naar buiten draaiende en
zwenkschuifdeuren te plaatsen. De bus voldoet
uiteraard aan de Europese 2001/85/EC normen.
Dankzij de lage eigen massa en het daaruit resulterende zuinige
brandstofverbruik heeft de Citea met een tank van 280 liter een
actieradius van ruim 600 kilometer. De eerste Citea prototypen zijn
inmiddels aan uitgebreide sterktetechnische berekeningen
onderworpen. Tevens worden ze in de praktijk beproefd op de testbaan en
bijvervoerders, waarna de productie kan worden opgestart. VDL Bus &
Coach verwacht jaarlijks enkele honderden exemplaren Citea stadsbussen
te produceren voor de Europese markt.
DE Neuer
Citea-Stadtbus.pdf
DE Citea -
die Technik.pdf
EN New Citea
city bus.pdf
EN Citea
- the technology.pdf
ES
Nuevo autobus urbano Citea.pdf
ES Citea -
la tecnica.pdf
FR Le nouvel autobus urbain Citea.pdf
FR Citea -
la technique.pdf
Met dank aan Bertie Willemsen
|
