Drrrie Oktoborrrr
Rubberen Robbie met 1, 2, 3 oktober is toch wel hét lied van Leidens Ontzet. Cabaretier Jochem Myjer heeft het ook geprobeerd met La la la Leiden, maar dat nummer heeft het voor mij nooit gehaald bij Rubberen Robbie.
Drie oktober is mijn hele leven een belangrijke datum geweest. Nee, dat heeft niets met Leiden te maken, al aten we vroeger thuis op die dag altijd hutspot. Mijn vader en moeder waren op 3 oktober getrouwd. Toen ik later een relatie kreeg met Mar, bleek dat mijn toekomstige schoonouders ook op die datum waren getrouwd. Maar daar wil ik het in deze vlog niet over hebben. Ik wil het hebben over Leidens Ontzet en wat dat feest voor een buschauffeur betekende.
Een pak papieren met omleidingen
Voor het stads- en streekvervoer was 3 oktober ieder jaar een enorme ingreep in het lijnenpakket. Heel veel lijnen reden door de Breestraat, midden in het centrum van Leiden. In mijn beginjaren verbaasde het me altijd dat het feestprogramma ongeveer hetzelfde was, maar de omleidingen elk jaar anders waren. Ik heb tijdens 3 oktober alle kanten van Leiden gezien.
En het bleef niet bij één omleiding per dag. Soms veranderde de route na een kwartier, soms na een halfuur en zeker ieder uur. Bij het begin van je dienst kreeg je een heel pak papieren mee. Dat had je hard nodig, want al die routes waren onmogelijk uit je hoofd te leren.
Voor de reizigers was het minstens zo verwarrend. Die begrepen vaak niets van de omleidingen. Even op je telefoon kijken bij 9292? Tja, dat bestond toen nog niet.
Met de bus door een feestende Breestraat
Het mooiste vond ik wat er in mijn eerste jaren als buschauffeur ’s avonds gebeurde. Na een uur of acht reden alle bussen gewoon weer door de Breestraat.
Achteraf gezien was dat levensgevaarlijk, maar voor zover ik weet, is het altijd goed gegaan. Met een stampvolle bus reed je een overvolle straat in, tussen hossende en feestende mensen, van wie er heel wat een drankje op hadden.
Je reed stapvoets, en zelfs dat voelde soms nog te snel. De mensen buiten lieten de bus heen en weer wiegen. Toch werd niemand boos. Ook wij als chauffeurs niet.
Ik genoot er alleen maar van. De vertraging? Ach, die hoorde erbij. Het was genieten, genieten en nog eens genieten.
Pauze bij de NZH
Door de jaren heen hadden we dagelijks vaak een halfuur tot een uur pauze in dat rare, ronde, bruine gebouw naast het station. Dan waren we op visite bij de NZH.
Binnen stond één grote tafel voor de NZH-chauffeurs. Aan de zijkant stonden kleine tafeltjes voor de jongens van Westnederland en Centraal Nederland.
Daar hoort nog een anekdote bij. Toen Westnederland in 1994, bij een herverkaveling, het gebied rond Leiden overnam, namen wij, ‘de boeren’, de grote tafel over.
Op een van de kleine tafeltjes lag vervolgens een groot plakkaat: Gereserveerd voor de NZH.
Wat is er eigenlijk te doen op 3 oktober?
Maar goed, ik dwaal af. Tijdens onze pauzes kon het november zijn, januari, midzomer of september: het onderwerp kwam telkens weer terug. Drrrie Oktoborrrr! Iedere Leidse chauffeur probeerde die dag vrij te krijgen.
Toen er weer eens een flinke discussie over was, vroeg ik een keer: ‘Wat is er eigenlijk te doen op 3 oktober?’
Ze keken mij aan als de bekende haas die plotseling in de koplampen van een auto kijkt. Alsof ik van een andere planeet kwam!
Voor een echte Leidse glibber is het bijna niet te geloven, maar buiten Leiden weten veel mensen maar weinig van dit feest. In de loop der jaren is er veel veranderd. Wat ik vooral mis, is dat heerlijke platte Leidse dialect. Dat hoor je tijdens de pauzes bijna niet meer.
Een kwartiertje bij mijn kleinzoon
De omleidingen zijn inmiddels al jaren hetzelfde en goed geregeld. Je rijdt rustig om via Leiderdorp en in plaats van vertraging houd je vaak zelfs tijd over.
Dat maakte in 2014 voor mij persoonlijk veel verschil. Mijn kleinzoon was op 29 september betrokken geraakt bij een zwaar ongeval in Zoetermeer en lag in het LUMC. Tijdens mijn pauze had ik zelfs tijd om hem een kwartiertje in het ziekenhuis te bezoeken. Dat vergeet ik nooit meer.
Op de hoofdfoto staat de beroemde Mar Werkman-bus, met mijzelf achter het stuur, óók in de Breestraat.