De afgelopen dagen stonden opnieuw in het teken van reizen, fotograferen en het ontdekken van verschillende kanten van Nederland. Waar donderdag 6 augustus 2026 vooral draaide om bussen, treinen en het altijd beweeglijke openbaar vervoer in Den Haag, Rotterdam en Gouda, kreeg de reis van zaterdag 8 augustus een heel ander karakter. Toen ging de tocht richting Amersfoort, met als bijzondere bestemming Kamp Amersfoort.
Twee dagen die eigenlijk nauwelijks met elkaar te vergelijken zijn, maar juist daardoor samen een interessant verhaal vormen. De ene dag vol beweging, voertuigen, stations en reizigers. De andere dag een reis naar een plaats waar juist stilte, herinnering en geschiedenis centraal staan.
Natuurlijk ging ook deze keer de camera mee. Want onderweg blijft het openbaar vervoer altijd een belangrijk onderdeel van de reis.
Een rondje door de Randstad
Donderdag begon met een rondje door een bekend maar altijd interessant deel van de Randstad. Den Haag, Rotterdam en Gouda stonden op het programma. Drie steden die ieder op hun eigen manier een belangrijke plaats innemen binnen het Nederlandse openbaar vervoer.
Zo'n dag begint eigenlijk al zodra de eerste treinreis is begonnen. Vanaf het moment dat je op het station staat, is er voortdurend iets te zien. Treinen rijden binnen, reizigers stappen uit, anderen haasten zich naar een aansluitende verbinding en ergens in de verte staat alweer de volgende trein klaar.
Met de camera bij de hand kijk je daarbij toch anders naar het dagelijkse verkeer dan de gemiddelde reiziger. Waar anderen vooral bezig zijn om zo snel mogelijk hun bestemming te bereiken, kijk ik juist welke trein binnenkomt, wat er op het aangrenzende spoor gebeurt en of er misschien een interessante bus bij het station verschijnt.
En juist op een route langs Den Haag, Rotterdam en Gouda is er aan afwisseling geen gebrek.
Den Haag: altijd beweging
Den Haag is een stad waar het openbaar vervoer voortdurend in beweging is. Rond de stations en in de stad zelf komen verschillende vormen van vervoer samen.
Voor deze fototocht lag mijn aandacht vooral bij de bussen en treinen. Het leuke van een grote stad als Den Haag is dat er altijd wel iets voorbij komt. Sommige voertuigen zie je dagelijks, andere verschijnen net op het goede moment voor de camera.
Op en rond het station is het een komen en gaan van reizigers. De ene trein is net vertrokken wanneer de volgende alweer binnenrijdt. Bussen brengen reizigers naar verschillende delen van de stad en omgeving en zorgen voor de aansluiting tussen het spoor en de wijken waar geen trein komt.
Voor een OV-fotograaf is dat voortdurend schakelen. Soms richt je de camera op een trein die het station binnenrijdt en enkele minuten later sta je alweer buiten omdat daar een bus voorbij komt die je graag wilt vastleggen.
Dat is eigenlijk het aantrekkelijke van zo'n dag. Je weet vooraf nooit precies met welke foto's je uiteindelijk thuiskomt.
Via het spoor naar Rotterdam
Vanuit Den Haag ging de reis verder richting Rotterdam.
De treinreis tussen beide steden is op zichzelf al interessant. Onderweg verandert het landschap snel en kom je door een dichtbevolkt gebied waar spoorlijnen, wegen en bebouwing elkaar voortdurend kruisen.
Rotterdam vormt vervolgens een heel andere omgeving. Het grote station, de moderne architectuur en de enorme stroom reizigers geven de stad een heel eigen sfeer.
Ook hier zijn treinen en bussen voortdurend onderweg. Het station is een belangrijk knooppunt waar verbindingen uit verschillende richtingen bij elkaar komen. Voor veel reizigers is Rotterdam slechts een overstapplaats, maar wanneer je er speciaal komt om openbaar vervoer te fotograferen, is er genoeg reden om wat langer te blijven.
Op een druk station gebeurt namelijk voortdurend iets.
Een trein komt binnen, deuren gaan open en binnen enkele ogenblikken stroomt het perron vol. Even later zijn de meeste reizigers alweer verdwenen richting uitgang, bus, metro of een andere trein. Daarna keert voor heel even de rust terug, totdat het volgende voertuig binnenkomt.
Dat ritme maakt stationsfotografie bijzonder.
Bussen als onderdeel van het stadsbeeld
Hoewel treinen tijdens zo'n reis vanzelfsprekend veel aandacht krijgen, zijn de bussen minstens zo interessant.
Een bus is veel sterker verbonden met de omgeving waarin hij rijdt. Waar een trein grotendeels zijn eigen spoor volgt, rijdt een bus midden tussen het overige verkeer. Daardoor krijg je op een foto niet alleen het voertuig te zien, maar vaak ook een stukje van de stad.
Gebouwen, verkeerslichten, winkels, fietsers en voetgangers vormen samen de achtergrond. Hierdoor vertelt iedere busfoto eigenlijk ook iets over de plaats waar hij is gemaakt.
En het openbaar vervoer verandert voortdurend.
Bussen verdwijnen, nieuwe series verschijnen, huisstijlen worden aangepast en concessies gaan over naar andere vervoerders. Een voertuig dat vandaag nog volkomen normaal is, kan enkele jaren later alweer historie zijn.
Dat is een van de redenen waarom ik het leuk blijf vinden om het dagelijkse openbaar vervoer vast te leggen.
Gouda: dichter bij huis, maar altijd interessant
Na Den Haag en Rotterdam kwam ook Gouda aan bod.
Gouda voelt natuurlijk een stuk vertrouwder. Toch betekent bekend terrein niet dat er niets meer te fotograferen valt. Integendeel.
Het station is een belangrijk knooppunt binnen het spoorwegnet en ook het busvervoer speelt er een duidelijke rol. Reizigers komen vanuit verschillende richtingen aan en vervolgen hun reis per trein, bus, fiets of te voet.
Juist omdat je een locatie vaker bezoekt, vallen veranderingen soms sneller op.
Een andere bus, nieuw materieel, een gewijzigde bestemming of simpelweg een situatie die je eerder nog niet hebt gefotografeerd kan voldoende reden zijn om opnieuw de camera te pakken.
Zo eindigde het rondje Den Haag, Rotterdam en Gouda als een echte OV-dag: veel onderweg, regelmatig uitstappen, fotograferen en daarna weer verder.
Een dag waarop vooral de dynamiek van het openbaar vervoer centraal stond.
Twee dagen later opnieuw onderweg
Zaterdag 8 augustus was de camera opnieuw van de partij, maar ditmaal kreeg de reis een heel ander karakter.
De bestemming was Amersfoort.
Natuurlijk begon ook deze dag gewoon met het openbaar vervoer. De trein bracht mij richting de stad en onderweg bleef er genoeg te zien. Stations kwamen voorbij, treinen kruisten elkaar en reizigers stapten onderweg in en uit.
Maar deze keer was het openbaar vervoer niet het uiteindelijke doel van de reis.
Dat was Kamp Amersfoort.
En daarmee veranderde ook de sfeer van de dag.
Van het station naar een beladen plaats
Een treinreis is normaal gesproken iets alledaags. Je stapt in, zoekt een plaats en kijkt onderweg naar buiten. Bij aankomst gaat de reis weer verder.
Maar wanneer je onderweg bent naar een plaats als Kamp Amersfoort, krijgt zo'n reis ongemerkt een andere lading.
Het contrast met de OV-fototocht van enkele dagen eerder kon nauwelijks groter zijn.
In Den Haag, Rotterdam en Gouda draaide alles om beweging. Mensen kwamen en gingen, voertuigen reden af en aan en vrijwel niemand stond lang stil.
Bij Kamp Amersfoort draait het juist om stilstaan.
Stilstaan bij wat zich hier in het verleden heeft afgespeeld.
Kamp Amersfoort
Een bezoek aan Kamp Amersfoort is geen gewone toeristische excursie.
Op deze plaats wordt een donkere periode uit de Nederlandse geschiedenis zichtbaar en tastbaar gehouden. Het terrein nodigt niet uit om haastig doorheen te lopen. Juist het tegenovergestelde.
Je neemt de tijd.
Je kijkt.
Je leest.
En je probeert je voor te stellen wat mensen hier hebben meegemaakt.
Dat is moeilijk, misschien zelfs onmogelijk. Wie er nu rondloopt, doet dat in vrijheid. Je kunt op ieder moment weer vertrekken. Voor de mensen die hier tijdens de oorlog gevangen zaten, was die vrijheid er niet.
Dat besef maakt indruk.
Waar ik normaal gesproken onderweg vooral kijk naar treinen, bussen, lijnnummers en fotomogelijkheden, verschuift de aandacht hier vanzelf naar iets heel anders.
De camera krijgt een andere functie.
Niet het vastleggen van een bijzonder voertuig staat centraal, maar het bewaren van een herinnering aan een plaats die niet vergeten mag worden.
De stilte zegt soms meer
Bij historische locaties zoals Kamp Amersfoort zijn het niet altijd de grootste monumenten die de meeste indruk maken.
Soms is het juist de leegte.
Een pad.
Een hek.
Een naam.
Een foto.
Of een eenvoudige tekst die vertelt over iemand die hier ooit gevangen zat.
Wanneer je daarbij stilstaat, wordt geschiedenis plotseling persoonlijk.
De Tweede Wereldoorlog is inmiddels meer dan tachtig jaar geleden afgelopen. Voor nieuwe generaties wordt die periode daardoor steeds meer iets uit geschiedenisboeken, documentaires en oude foto's.
Juist daarom zijn plaatsen als Kamp Amersfoort belangrijk.
Ze laten zien dat geschiedenis niet alleen bestaat uit jaartallen en grote gebeurtenissen. Uiteindelijk gaat het om mensen.
Mensen met gezinnen, beroepen, plannen en een dagelijks leven dat plotseling volledig veranderde.
Terug naar het openbaar vervoer
Na zo'n bezoek stap je anders in de trein dan aan het begin van de dag.
Het dagelijkse leven gaat gewoon verder.
Treinen rijden volgens dienstregeling. Reizigers kijken op hun telefoon, voeren gesprekken of kijken uit het raam. Op stations staan bussen klaar om mensen verder te brengen.
En juist dat gewone dagelijkse leven voelt na een bezoek aan een plaats als Kamp Amersfoort misschien even minder vanzelfsprekend.
Onderweg kwam de camera uiteraard opnieuw tevoorschijn voor de treinen en bussen die op de route verschenen.
Daarmee kwam uiteindelijk ook deze dag weer terug bij mijn vertrouwde belangstelling voor het openbaar vervoer.
Maar toch was het anders dan tijdens het rondje door Den Haag, Rotterdam en Gouda.
Twee totaal verschillende fotodagen
Wanneer ik beide dagen naast elkaar zet, vormen ze eigenlijk een bijzondere combinatie.
Donderdag 6 augustus was een klassieke OV-fotodag.
Den Haag, Rotterdam en Gouda leverden de gebruikelijke combinatie van reizen, kijken en fotograferen op. Bussen en treinen stonden centraal en de drukte van de Randstad zorgde voortdurend voor nieuwe fotomomenten.
Zaterdag 8 augustus begon eveneens met een treinreis, maar kreeg door het bezoek aan Kamp Amersfoort een veel serieuzere betekenis.
Toch horen beide dagen voor mij bij elkaar.
Want reizen gaat niet alleen om het vervoermiddel.
Een trein brengt je ergens naartoe. Een bus zorgt voor de volgende verbinding. Maar uiteindelijk gaat het om wat je onderweg ziet en wat je op je bestemming ontdekt.
De ene keer is dat een interessante bus of trein.
De andere keer is het een plaats die je confronteert met de geschiedenis.
De camera als reisgenoot
Mijn camera was beide dagen mijn vaste reisgenoot.
Bij het openbaar vervoer gebruik ik hem om vast te leggen wat vandaag nog heel gewoon lijkt. Juist die gewone beelden worden later vaak interessant.
Wanneer we over tien of twintig jaar naar zo'n foto kijken, zien we ineens voertuigen die verdwenen zijn, stations die veranderd zijn en vervoerders die misschien niet eens meer bestaan.
Fotografie maakt van het heden ongemerkt geschiedenis.
Bij Kamp Amersfoort krijgt fotografie nog een andere betekenis. Daar is de geschiedenis al aanwezig en probeer je juist iets daarvan mee terug te nemen.
Niet alleen als afbeelding, maar vooral als herinnering.
Een reis met twee gezichten
Zo werden het uiteindelijk twee heel verschillende maar waardevolle dagen.
Eerst een rondje door Den Haag, Rotterdam en Gouda, met veel bussen, treinen, stations en de voortdurende dynamiek van het Nederlandse openbaar vervoer.
Daarna een reis naar Amersfoort, waarbij het vervoer opnieuw onderdeel van de dag was, maar de bestemming een heel andere indruk achterliet.
Van volle stations naar een plaats waar stilte belangrijk is.
Van het fotograferen van het dagelijkse OV naar het stilstaan bij een geschiedenis die nooit gewoon mag worden.
Dat maakt reizen voor mij juist zo interessant.
Je kunt met hetzelfde vervoermiddel op weg gaan en toch iedere keer met een totaal ander verhaal thuiskomen.
En gelukkig ging ook deze keer de camera mee.
